Święta

Wtorek, XXXII Tydzień zwykły
Rok B, II
Wspomnienie świętych Benedykta, Jana, Mateusza, Izaaka i Krystyna, pierwszych męczenników Polski

Pielgrzymka do Gietrzwałdu

Kościół Parafialny

Prośba o modlitwę

Twoje światło w Fatimie

Dzisiaj jest

wtorek,
13 listopada 2018

(317. dzień roku)

Licznik

Liczba wyświetleń:
731306

Zegar

Historia parafii

Położenie Brzeźnicy


Wieś Brzeźnica położona jest w Polsce południowo – wschodniej, w widłach rzek Wisłoki i Wielopolki, na obydwu brzegach tej ostatniej. Leży w odległości 10 km w kierunku północnym od Dębicy, przy drodze z Dębicy do Mielca. Jest wsią typu: wielodrożnicy z przysiółkami, formy osadniczej typowej dla stref podmiejskich, o powierzchni 14,226 km2.Od południa graniczy z miejscowością Kozłów, granica ta jest naturalna – tworzy ją kompleks leśny o nazwie Borek, od zachodu z Bobrową, a właściwie jej przysiółkiem Zakącie, granica również naturalna, oparta o rzekę Wisłokę, od północy graniczy z Pustkowem Wsią, gdzie granica utworzona jest w sposób umowny, z północnego – wschodu z Pustkowem – Osiedlem, granica biegnie drogą łączącą  Brzeźnicę ze Skrzyszowem, ale jest to granica o charakterze umownym, ze wschodu z Paszczyną, a oddzielają te dwie miejscowości pola uprawne należące do mieszkańców tychże, podobny charakter ma granica południowo – zachodnia, gdzie Brzeźnicę od Zawady oddzielają duże połacie łąk.Brak wystarczających materiałów źródłowych, a także badań archeologicznych utrudnia określenie czasu powstania osady Brzeźnica. Ale kierując się sprzyjającą rzeźbą terenu / doliny rzek Wisłoki i Wielopolki/, dogodnym miejscem położenia osady na szlaku Sandomierz – Bardiów, a przede wszystkim przyjmując przesłanki przemawiające za jedenastowiecznym pochodzeniem parafii możemy lokalizację osady przyjąć na połowę XI w. Taką też datę przyjmują autorzy wielu opracowań. Zaś pierwsza wzmianka źródłowa o istnieniu osady pochodzi dopiero z 1326 roku, zamieszczona jest w wykazach świętopietrza – Akta Kamery Apostolskiej.Dolina Wisłoki znajdowała się pod wpływem osadnictwa z zachodu, z okolic Wiślicy, co znajduje potwierdzenie w zjawiskach fonetycznych osad nad Wisłoką. Zespół osad nad Wisłoką ma silne związki z gwarami okolic Połańca i Wiślicy.  Tak więc  należy przyjąć, że pierwsi osadnicy brzeźniccy przybyli z regionu Kielecczyzny. Pewnym potwierdzeniem tego może być zasięg Prepozytury Wiślickiej. Przyczyną migracji z terenów leżących na lewym brzegu Wisły i Wisłoki należy upatrywać w przeludnieniu okolic Wiślicy i Połańca. Szukając dogodniejszych warunków egzystencji pierwsi osadnicy osiedlili się w dorzeczu Wielopolki i Wisłoki, przy starym szlaku handlowym. Założyli osadę, którą nazwano Brzeźnica. Położona była już na skraju Puszczy Sandomierskiej.

 

Parafia


Pod koniec XI w. powstała w Brzeźnicy parafia jako fundacja rycerska. Historia powszechna złączyła się z historią kościoła. Pierwsze wzmianki zanotowane są przez Jana Długosza w Liber beneficiorum. Święty Stanisław Męczennik i Biskup Krakowski miał poświęcić na „chwałę Boga Wszechmogącego, świętych: Jana Chrzciciela, Marcina Biskupa i Marii Magdaleny” – miejsce pod najstarszy kościół parafialny. O pobycie św. Stanisława Szczepanowskiego w Brzeźnicy k/ Dębicy w czasie, gdy właścicielem był Jan Brzeźnicki, wspomina  również Jan Długosz w dziele „Opera Omnia”. Szkoła parafialna istniała od 1595 roku. W 1660 roku wybudowano kościół drewniany (czwarty, a może piąty z rzędu).Fundatorem nowego kościoła został Achacy Ligęza wraz ze swoją żoną Zuzanną z Głogowa Kossowską. Znana jest troska Achacego Ligęzy o parafię brzeźnicka. Budowę planowano na kilka lat. Nowy kościół ukończono  w 1674 r, fundator jednak nie doczekał końca budowy zmarł w 1672 roku. Budowę dokończyła jego żona Zuzanna. Proboszczem w Brzeźnicy był wówczas Jakub Brański / 1660 – 1678 /.Zachowała się kamienna płaskorzeźba wmurowana w ścianę zakrystii przedstawiająca patronów kościoła świętych Jana Chrzciciela, Marcina biskupa i Marię Magdalenę z podanym rokiem 1674.Za Achacym Ligęzą i jego żoną Zuzanną jako fundatorami kościoła przemawiają kamienne fragmenty leżących postaci, obecnie wmurowane pod chórem kościoła. Są to zapewne części piętrowego nagrobka, pochodzącego z poprzedniego kościoła i przedstawiające zapewne fundatorów Achacego i Zuzannę.Poświęcenia dokonał ksiądz Biskup Michał Oborski w roku 1683. Kościół ten rozebrano, a z jego materiału wybudowano wikarówkę w 1905 roku. Po starym rozebranym kościele zachowały się: główny ołtarz Jezusa Ukrzyżowanego (obecnie boczny), płyta kamienna z roku 1684 z figurami: św. Jana Chrzciciela, św. Marii Magdaleny, św. Marcina Biskupa, dwa pomniki nagrobne fundatorów kościoła, chrzcielnica. Wszystko to znajduje się w obecnie istniejącym kościele.

 

Szpital parafialny


Pierwsza wzmianka, która pośrednio każe domyślać się istnienia szpitala dla ubogich przy kościele parafialnym w Brzeźnicy pochodzi z 2 września 1701 roku. Szpital ten przetrwał aż do 1915 roku. Po I wojnie rozebrano budynek szpitalny.

 

Bractwo Różańca świętego.


Najstarszym bractwem istniejącym w parafii jest Konfraternia Różańca Świętego. Bractwo to wraz z kapelanią  erygował 19 listopada 1753 roku Ksiądz Biskup Stanisław Załuski. Przed końcem 1900 roku zostało założone Bractwo: Najświętszego Serca Pana Jezusa, Wiecznej Adoracji Najświętszego Sakramentu. Bractwo Różańca przetrwało do wybuchu II wojny światowej.

 

Okres zaborów


W 1830 roku na plebani wybuchł pożar i zniszczeniu uległa znaczna część dokumentów. W 1841 r. na cmentarzu wybudowano kaplicę. Około 1880 roku ksiądz Michał Garbiński wybudował plebanię, która służyła Kapłanom i Ludowi Bożemu do 1997 roku. Ksiądz Proboszcz Stanisław Pajor w latach 1888 – 1898 wybudował wraz z parafianami obecny kościół, p.w. św. Jana Chrzciciela, wg projektu Stanisława Obrzywolskiego.  Konsekracji dokonał Ksiądz Biskup Leon Wałęga w 1907 roku.

 

Okres międzywojenny i czas II wojny światowej.


Z tego czasu pochodzą również witraże w prezbiterium, trzy ołtarze (neogotyckie), ambona, konfesjonały, i organy wykonane przez Fala ze Szczyrzyca. W roku 1922 za proboszcza księdza Jana Miki sprowadzono z USA dwa dzwony, z których jeden zabrali Niemcy w roku 1941. polichromia kościoła pochodzi z roku 1936/37 wykonana za księdza Aleksandra Osieckiego, odnowiona po działaniach wojennych w roku 1965.W czasie II wojny światowej na terenie parafii Brzeźnica, w Pustkowie był niemiecki karny obóz pracy, fabryka broni V1, V2 oraz miejsce egzekucji ponad 15 tysięcy ludzi różnej narodowości, a szczególnie: Polaków, Żydów, Rosjan i innych. Działania wojenne dotknęły bardzo boleśnie tutejsze środowisko pod wieloma względami. Po dzień dzisiejszy mieszkańcy (świadkowie tragicznych lat wojennych) tutejszego środowiska z wielkim bólem wspominają tamte czasy, przekazując  swym dzieciom i wnukom relacje – doświadczenia tamtych lat.

 

Czasy teraźniejsze.


Po wojnie odbudowano środowisko zamieszkania z pogorzelisk wojennych. Odrestaurowano kościół – naprawiono wieżę kościoła, dach, okna i wiele innych ważnych elementów. W 1958 roku zakupiono dla kościoła dwa nowe dzwony z firmy Felczyńskich w Przemyślu, które konsekrował Ksiądz Biskup Michał Blecharczyk. W 1970 roku od parafii oddzielono Pustków – Osiedle wraz z przylegającymi przysiółkami i utworzono nowy rektorat. Natomiast w 1978 roku powstała samodzielna parafia pod wezwaniem Św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Wybudowano piękny kościół, plebanię, zorganizowano cmentarz na stoku Góry Śmierci.Za następne 10 lat - w 1980 roku - powstała kolejna nowa parafia, a mianowicie parafia św. Józefa Rzemieślnika w Pustkowie Wsi, gdzie troskę duszpasterską sprawuje Ksiądz Józef Hamiga. W bardzo krótkim czasie wybudowano okazały kościół, plebanię, założono cmentarz.W ostatnich kilku latach parafia prowadzi bardzo ważne i potrzebne prace. Od 1994 roku została wybudowana nowa plebania z perspektywą na przyszłe lata, uporządkowano teren koło kościoła, przygotowując parking przykościelny.  Na cmentarzu powiększono teren  grzebalny dokupując dwie działki o powierzchni 60 arów, wybudowano nową kaplicę cmentarną z grobowcami dla kapłanów, chłodnią i miejscem do sprawowania nabożeństw żałobnych. Cmentarz został również ogrodzony. Ważnym elementem cmentarza jest odsłonięty i poświęcony Pomnik – Relikwiarz z okazji 80 rocznicy Odzyskania Niepodległości 11 listopada 1998 roku.

Pomnik zawiera urny z prochami Polaków z 17 miejsc świata - męczeństwa naszych rodaków. Pomnik jest znakiem hołdu dla Tych, którzy oddali swe życie, aby nasze pokolenie mogło żyć godnie. Kolejnym zadaniem przed tutejszym środowiskiem jest remont kościoła.